Kwestie związane z zanieczyszczeniem powietrza, obecnością smogu w dużych miastach i tym podobnymi sprawami to obecnie problem bardzo aktualny. Związane z nim zagadnienia poruszane są na wielu płaszczyznach, zarówno w skalach lokalnych – przykładowo wchodzący w życie z początkiem roku 2019 w Krakowie zakaz palenia w piecach, jak i na skalę europejską – szeroko omawiany aktualnie program zwany „Czyste powietrze”. Program ten adresowany jest do osób fizycznych, będących właścicielami lub współwłaścicielami domów jednorodzinnych, lub planujących budowę takich domów, w jego ramach można ubiegać się o dofinansowanie na wymianę pieców, termodernizację, wymianę okien i inne powiązane czynności. Jednakże do walki o pozbycie się zanieczyszczeń z atmosfery mogą przyłączyć się również przedsiębiorcy, tworząc konsorcja z jednostkami naukowymi i otrzymując na ten cel dotacje.

„Silesia pod błękitnym niebem” – prawdopodobnie inne województwa również

Na dzień dzisiejszy porozumienie w sprawie wsparcia przedsiębiorców oraz jednostek naukowych i badawczych w realizacji celu, jakim jest ograniczenie zanieczyszczeń, zawarte zostało między Województwem Śląskim a Narodowym Centrum Badań i Rozwoju, na początku bieżącego roku. Okres, w jakim funkcjonował będzie program „Czyste powietrze” w podstawowej formie – kończy się on w roku 2030, pozwala jednak domniemywać, iż podobne porozumienia zostaną zawarte również przez przedstawicieli innych województw. Poziom zanieczyszczenia i płynących z niego negatywnyh skutków stanowi kwestię zróżnicowaną w skali kraju, Śląsk stanowi jeden z obszarów newralgicznych.

Na realizację projektów przeznaczona zostanie kwota w wysokości 100 milionów złotych. Pieniądze z tej puli będzie można otrzymać na realizację zadań z zakresu inżynierii biomedycznej, medycyny, informatyki, transportu oraz oczywiście energetyki, co stanowi dość obszerny zakres zagadnień. W ramach działań podejmowanych w tych dziedzinach mają powstać lub zostać udoskonalone technologie i rozwiązania, które mają zabezpieczać atmosferę przed negatywnymi wpływami, a również stanowić pomoc dla osób, które z powodu złego stanu powietrza chorują, lub są szczególnie narażone na zachorowania.

Aby wziąć udział w projekcie, koniecznym jest zrzeszenie się w konsorcjum, co uzasadnione jest nie jedynie sposobem działania przy jego realizacji, ale również wypełnianiem założeń programu, wśród których oprócz korzyści społecznych, gospodarczych i środowiskowych nacisk kładzie się również na zacieśnienie współpracy między sektorem badawczym a sektorem przedsiębiorców. Konsorcja muszą być stworzone co najmniej przez jedną jednostkę badawczą i jednego przedsiębiorcę, istnieje jednak limit pięciu podmiotów. Z podmiotów tych tylko jeden musi mieć siedzibę w województwie śląskim, zatem jeżeli przedsiębiorcy z innych województw chcieliby uczestniczyć w tym programie, również mają otwartą drogę.

Działania, jakie mogą być podejmowane przez konsorcja w ramach realizacji projektów w programie, nie dotyczą jedynie kwestii badań, ale również późniejszego wdrażania rozwiązań, co stanowi możliwość, aby z dofinansowania skorzystały także inne podmioty, o profilach operacyjnych nastawionych w mniejszym stopniu na innowacyjność i badawczość rozwiązań.

Porozumienie „Silesia pod błękitnym niebem” finansowane jest w połowie ze środków województwa, z ramienia NCBiR natomiast na ten cel przeznaczone zostały fundusze pochodzące z  działania 4.1.1 „Strategiczne programy badawcze dla gospodarki” programu „Inteligentny rozwój”. Udział w programie wziąć mogą podmioty z całej Polski, pod warunkiem podpisania umowy konsorcjum z przynajmniej jednym podmiotem z Województwa Śląskiego.